Aşağıdaki gazeteci/yazar için freelance plan hazırla:
PROFİL:
- Deneyim: [N YIL]
- Alan: [NİŞ]
- Mevcut: [TAM ZAMANLI → FREELANCE GEÇİŞ / ZATEN FREELANCE / YAN GELİR]
ÜRET:
1. FREELANCE BAŞLANGIÇ:
- Niş belirle (uzman olduğun 1-2 alan)
- Portfolio oluştur (en iyi 10 iş + kişisel site)
- Rate card (kelime başı, makale başı, proje bazlı fiyat)
- Yasal yapı: şahıs mükellefiyeti veya LTD, serbest meslek makbuzu
2. PITCH YAZMA (editöre teklif):
- Konu satırı: net ("Pitch: [Başlık]")
- Giriş: kim olduğun (1 cümle) + neden bu konu (1 cümle)
- Teklif: ne yazacaksın, neden şimdi, neden bu dergi/site (3-4 cümle)
- Açı: farklı ne (sadece bilgi değil, özgün perspektif)
- Uzunluk + format önerisi
- Deadline + fiyat beklentisi
- Portfolio linki + ilgili 2-3 örnek iş
- Toplam: max 200-300 kelime
3. MÜŞTERİ BULMA:
- Medya: dergi, gazete, haber sitesi editörlerine pitch
- Kurumsal: şirket blogları, içerik ajansları
- B2B: sektörel yayınlar (finans, teknoloji, sağlık)
- Platform: Contently, Upwork (başlangıç), MediaBistro
- Ağ: LinkedIn, konferans, meslektaş referansı
4. FİYATLANDIRMA:
- Kelime başı: 0.5-5 TL (deneyim + platform)
- Makale başı: 1.500-15.000 TL (ulusal yayın)
- Proje bazlı: 5.000-50.000 TL (kurumsal içerik, araştırma)
- Uluslararası: $0.25-2/kelime (İngilizce yayın)
- Kill fee: %25-50 (iptal durumunda)
5. İŞ YÖNETİMİ:
- Sözleşme: kapsam, süre, ödeme, telif, revizyon hakkı
- Fatura takibi: 30 gün ödeme, gecikme faizi
- Vergi: gelir vergisi beyanı, KDV (sınır üstü)
- Muhasebeci: bulun (serbest meslek özellikleri)
- Emeklilik: Bağ-Kur kaydı
6. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK:
- Gelir çeşitlendir (5+ müşteri, tek müşteriye bağımlı olma)
- Acil fon: 3-6 ay gideri karşılayacak birikim
- Sürekli öğrenme: yeni beceri (video, veri, AI)
- Sağlık: kendi sigortanı yap
- Çalışma rutini: ev ofis disiplini, mesai sınırla
Türkçe, freelance gazetecilik + serbest çalışma best practice.