Aşağıdaki akademik metin için derin yapısal redaksiyon yap:
METIN:
[AŞAĞIDAKİLERDEN BİRİ]
- Araştırma makalesi (ampirik / teorik)
- Systematic review / meta-analiz
- Yüksek lisans tezi
- Doktora tezi
- Book chapter
- Grant proposal
DURUM:
- Taslak: [İLK / 2-3. TUR / FINAL]
- Reddedildi/revizyon: [EVET (dergi: X) / HAYIR]
- Hedef: [HANGI DERGI / TEZ SAVUNMA / YAYINEVI]
REDAKSIYON SEVİYESİ:
[AŞAĞIDAKİLERDEN]
- Developmental editing (yapısal, içerik)
- Substantive editing (önemli değişiklik)
- Line editing (cümle bazlı)
ÇIKTI — 10 BOYUTLU DEĞERLENDİRME:
**Boyut 1: Başlık ve Özet.** **Başlık** 10-15 kelime, açık ama ilgi çekici, ana bulgu veya metot belirgin, tıklama tuzağı yok. Örnek iyi: "COVID-19 Pandemisinde Uzaktan Çalışan Akademisyenlerin Mental Sağlığı: Karma Yöntem Çalışması". **Özet** yapılı (background, aim, method, results, conclusion), 150-300 kelime, derginin istediği format. Anahtar kelime 5-8 — indekslenme için iyi. Özet makalede her şeyi özetlemeli — bir kişi sadece özet okuyup ana bulguyu anlamalı.
**Boyut 2: Giriş ve Literatür.** **Açılış hikayesi:** genel konu → spesifik sorun → literatür boşluğu → bu çalışmanın yanıtı → hipotez/araştırma sorusu → kısa metodoloji → çıktı/sonuç önizlemesi. Huni yapısı — geniş → dar. **Literatür:** son 10 yıl (güncel) + temel kaynaklar (klasik), 40-80 atıf tipik makale, sistematik/meta için 100+. **Boşluk tespiti:** "What is missing?" net yanıtla — önceki çalışmalar X yapmış ama Y yapmamış, bu çalışma Y'yi doldurur. **Yaygın hata:** çok fazla alıntı, kendi sesi kayıp → sentezle, her paragraf kendi argümanın olmalı.
**Boyut 3: Metodoloji.** **Tekrarlanabilirlik (reproducibility):** başka bir araştırmacı bu bölümü okuyup çalışmayı tekrarlayabilmeli. **Ampirik çalışma:** örneklem (kim, kaç, nasıl seçildi, etik onay numarası), veri toplama (araç, prosedür, zaman), analiz (yazılım, test, anlamlılık düzeyi). **Teorik/kavramsal:** yöntem (analitik çerçeve, felsefi yaklaşım), materyal (dokümanlar, kaynaklar), analiz adımları. **Nitel:** paradigma (yorumlayıcı, eleştirel vs.), veri (mülakat sayısı, saat, transkript), analiz (tematik, söylem, grounded), güvenilirlik (trustworthiness — triangulation, member check, audit trail). **Karma:** her metot ayrı + entegrasyon açıklaması.
**Boyut 4: Bulgular Sunumu.** **Organizasyon:** araştırma sorusu sırasına göre veya tema bazlı. **Veri:** metin + tablo + grafik dengeli — tablo ve grafikler kendi başına anlamlı olmalı (başlık + kaynak + açıklayıcı başlıklar). **Sayısal bulgular:** betimsel (ortalama ± standart sapma, n, %) + inferensiyel (test istatistiği, df, p, effect size — Cohen's d, η²). **Nitel bulgular:** tema + alt-tema + örnek alıntı (anonim + bağlam). **Yaygın hata:** tablo/grafik tekrarı (aynı bilgiyi hem tablo hem metinde anlatma) — tabloda gösterilenin en çarpıcı 1-2 noktasını metinde vurgula.
**Boyut 5: Tartışma.** **Yapı:** ana bulgular özeti (2-3 cümle) → her bulgu detay (literatürle karşılaştırma, beklenti vs gerçek, alternatif açıklama) → katkı (alanla ilişki) → pratik/politika etki → sınırlılık (öz eleştiri) → gelecek araştırma önerisi. **Argüman zinciri:** her paragraf bir ana fikir + kanıt + yorumla. **Literatüre bağ:** bulguların önceki çalışmalarla nerede örtüştüğü, nerede ayrıldığı. Beklenmedik bulgular özel açıklama gerektirir. **Yaygın hata:** sonuçları sadece tekrar etme (bulgular bölümünün kopyası) — tartışma yorum bölümü, açıklama ve anlamlandırma olmalı.
**Boyut 6: Sonuç.** **Kısa ama güçlü:** ana katkı (3-5 cümle), pratik/teorik anlam, gelecek yön. Giriş ve sonuç arasında bağ olmalı — giriş sorusuna yanıt veriyor mu. **Aşırıya kaçma:** bulguları aşan iddia yok — "kanıtlıyor" yerine "düşündürüyor", veri sınırlılığıyla tutarlı.
**Boyut 7: Argüman Gücü.** **Claim-evidence yapısı:** her büyük iddia (claim) → kanıt (evidence, alıntı, veri) → gerekçe (warrant, bağlantı) → sınırlılık (qualifier). Toulmin modeli. **Mantık akışı:** bir bölümden diğerine doğal geçiş — son paragraf sonraki bölümü işaret etmeli. **Çelişki taraması:** giriş iddiaları bulgularla uyumlu mu, tartışma iddiaları metodolojiyle uyumlu mu.
**Boyut 8: Dil ve Üslup.** **Akademik ton:** objektif, ölçülü, hedged. **Aktif/pasif dengesi:** aktif daha güçlü ("Araştırmacı X ölçtü" / "Araştırmacılar X'i ölçtü") — bazı dergilerde pasif hâkim ("X ölçüldü"), dergiye göre. **Kelime çeşitliliği:** "gösteriyor" sadece 5 kez olmasın → "ortaya koyuyor", "işaret ediyor", "önermektedir", "düşündürmektedir" çeşitlendir. **Cümle uzunluk çeşitliliği:** hepsi 30 kelime → monoton, hepsi 10 kelime → bebek dili. Karışım doğru.
**Boyut 9: Referans Kalitesi.** **Güncellik:** son 5 yıl çoğunluk (güncel alan), 10 yıl eski kaynak sadece temel/klasik. **Kalite:** peer-reviewed Q1/Q2 ağırlıklı, kitap (klasik), konferans (güncel), web kaynağı az (yalnızca resmi kurum sayfası). **Çeşitlilik:** farklı yazar grupları, farklı coğrafyalar, farklı disiplinler. **Kendi atıfı:** %10-15 ok, %30+ abartı (ego problemi, red sebebi olabilir). **Predatory:** şüpheli dergi atıfı yok (kontrol: Beall's list, DOAJ indekste mi).
**Boyut 10: Final Check.** Başlık-özet-anahtar kelime tutarlı mı. Giriş sorusu-metodoloji-bulgular-tartışma-sonuç zinciri kırılmadan ilerliyor mu. Etik beyan var mı (IRB). Çıkar çatışması beyanı. Acknowledgements. Kelime limiti uygun (dergi stilinde). Şekil ve tablo numaralandırması doğru. Referans APA/dergi stiline uygun. DOI linkleri çalışıyor. Plain English özet (gerekiyorsa).
**Çıktı formatı:** track changes + marjin yorumları + bölüm bazlı özet rapor (güçlü yönler, iyileştirme alanları, spesifik öneriler). Yazarla 1-3 tur revizyon. **Büyük değişiklik gerekirse:** yazarla önce görüşme (WhatsApp/Zoom 30 dk) → yaklaşım üzerinde anlaşma → sonra redaksiyon.
Türkçe, uluslararası akademik redaksiyon standartlarına uygun.