Copy Editing ve Dil Redaksiyonu

💬 Prompt

Aşağıdaki akademik metin için copy editing / dil redaksiyonu yap:

METIN TİPİ:
[AŞAĞIDAKİLERDEN BİRİ]
- Makale (journal article)
- Kitap bölümü
- Tez (yüksek lisans / doktora)
- Proje raporu
- Proposal / grant başvurusu
- Konferans bildirisi
- Kitap tanıtım / review

DİL:
[TÜRKÇE / İNGİLİZCE / İKİSİ]

SEVİYE:
[AŞAĞIDAKİLERDEN BİRİ]
- Copy editing (kapsamlı düzeltme, üslup dahil)
- Line editing (cümle bazlı)
- Proofreading (sadece hata tespiti)
- Substantive editing (içerik önerileri)

HEDEF YAYIN:
[DERGİ ADI / YAYINEVİ] — stil kılavuzu: [APA 7 / CHICAGO / MLA / HARVARD]

ÇIKTI — 10 KATEGORİLİ DÜZELTME:

**Kategori 1: Dilbilgisi ve Yazım.** **Türkçe dilbilgisi:** ek yanlışlıkları (-de/-da, -ki, -mi ayrı yazım), büyük/küçük harf (özel ad, unvan), virgül/noktalı virgül, tire/kısa çizgi. **İngilizce:** article (a/an/the), tense consistency, subject-verb agreement, preposition, parallelism. **Yazım kontrolü:** TDK sözlük + spell-check + özel ad/terim listesi (custom dictionary). **Yaygın hatalar Türkçe:** "yaptığımızda" → "yaptığımız zaman" veya bir format, "etkilediği" vs "etkilediği" özel kullanım, "olarak" aşırı kullanımı.

**Kategori 2: Tutarlılık.** **Terminoloji:** aynı kavram her yerde aynı terimle (örn: "kullanıcı" mı "yararlanıcı" mı seç ve tutarlı). Stil sheet (terim listesi) oluştur. **Kısaltmalar:** ilk kullanımda aç, sonra kısaltma. Liste dokümanın başında. **Yazım stili:** "yapay zekâ" vs "yapay zeka" — tek seçim. İngilizce "digital transformation" vs "Digital Transformation" — başlık stili dışında kesin küçük. **Sayı:** 1-10 yazı, 11+ rakam (veya dergi stiline göre). Yüzde (%25 vs 25%) tutarlı. **Tarih:** 12 Mart 2025 mi, 12.03.2025 mi, 2025-03-12 mi.

**Kategori 3: Referans Sistemi.** **APA 7 örnekleri:** (Yazar, Yıl, s.N) tek yazar, (Yazar1 & Yazar2, Yıl) iki, (Yazar1 ve ark., Yıl) 3+, kitap: Yazar, A. A. (Yıl). *Kitap adı*. Yayınevi. Makale: Yazar, A. A., & Yazar, B. B. (Yıl). Makale başlığı. *Dergi Adı*, Cilt(Sayı), ss. https://doi.org/... **Kontrol:** metin-referans eşleşmesi (her atıf kaynakçada, her kaynakça metinde), DOI çalışıyor mu, yıllar tutarlı, yazar adları doğru, sayfa numaraları. **Otomatik araçlar:** Zotero, Mendeley, EndNote ile doğrula.

**Kategori 4: Yapı ve Akıcılık.** **Paragraf:** bir fikir bir paragraf, açılış cümlesi (topic sentence) net, kapsam ne gösteriyor, geçiş cümleleri (transitions) yumuşak. **Cümle uzunluğu:** akademik Türkçe/İngilizce ortalama 20-25 kelime, çeşitli uzunluk (monotonluk kırma). **Akıcılık:** bağlaçlar ("ancak", "bununla birlikte", "öte yandan", "sonuç olarak" vs However, Moreover, Thus) doğru bağlantı, tekrar kaçınma. **Aktif/pasif ses:** akademik metinde pasif yaygın ama aktif daha güçlü — "Sonuçlar gösterildi" yerine "Sonuçlar X'i gösterdi". Dergiye göre tercih.

**Kategori 5: Akademik Ton.** **Aşırı süs:** "üstelik", "ayrıca", "bununla birlikte" gereksizce aşırı → sadeleştir. "As a matter of fact" gereksiz → kaldır. **Hedge words:** akademik metinde hedging önemli — "kanıtlıyor" yerine "göstermektedir", "kanıt sağlamaktadır", "düşündürmektedir". **Formal register:** konuşma dili yok ("don't" → "do not", Türkçede "şunu diyeyim" → "şunu belirtelim"). **Birincil/üçüncül kişi:** dergiye göre — bazı dergiler "we" kabul eder, bazıları üçüncü kişi ister. Türkçe "biz" kullanımı doğal.

**Kategori 6: Teknik Format.** **Başlık hiyerarşi:** H1 (bölüm), H2 (alt bölüm), H3 (alt-alt). Her dergi kendi sistemi (1., 1.1, 1.1.1 vs). **Şekil ve tablo:** başlık (Tablo 1, Şekil 1 numaralandırılmış), metin içinde atıf ("Tablo 1'de görüldüğü gibi"), kaynak altında, çözünürlük (resim 300 DPI+), erişilebilirlik (renk + desen birlikte). **Formül:** LaTeX veya Word equation editor, numaralı (1), atıf "Eşitlik 1'de". **Dipnot vs endnote:** dergi tercihine göre.

**Kategori 7: Kelime Ekonomisi.** **Fazlalık kelimeler:** "as a matter of fact" → "in fact", "due to the fact that" → "because", Türkçe "olması nedeniyle" → "olduğu için", "durum itibariyle" → "durumu nedeniyle". **Nominalization azaltma:** "yapılan değerlendirme" → "değerlendirme" veya "değerlendirmek". "The investigation of" → "We investigated". **Sayılar:** "yüzde otuz" (edebi) vs "%30" (akademik).

**Kategori 8: Etik Kontrolü.** **İntihal:** iThenticate/Turnitin rapor → %15+ alarm, alıntılar doğru işaretli mi (tırnak+referans), paraphrase kendi dilinde mi yoksa kelime değişim mi. **Yazarlık:** tüm yazarlar gerçekten katkıda bulundu mu (ICMJE kriterleri: substantial contribution + drafting/revising + final approval + accountability). Ghost author yok (yazmış ama listede değil), guest author yok (yazmamış ama eklenmiş). **Çıkar çatışması:** beyan edildi mi. **Veri kullanımı:** IRB onayı (etik kurul), açıklanmış mı.

**Kategori 9: Dil Düzeyi Kontrol.** **Akademik İngilizce için:** Grammarly (temel) + ProWritingAid + native speaker edit servisi (Editage, Enago, Edit911, American Journal Experts). **Türkçe için:** akademik yazım deneyimli kişi + TDK imla kılavuzu + Türk Dil Kurumu sözlük. **Okunabilirlik:** Flesch-Kincaid, Türkçe için Ateşman formülü — akademik metin 50-70 aralığında.

**Kategori 10: Son Kontrol (Checklist).** (1) Başlık açık ve bilimsel — tıklama tuzağı yok. (2) Özet 150-300 kelime, yapılı (background, aim, method, results, conclusion). (3) Anahtar kelime 5-8. (4) Metin içinde tüm atıflar kaynakçada. (5) Tüm şekiller/tablolar metinde atıflı. (6) Referans sistemi tutarlı. (7) Dilbilgisi/imla sıfır hata. (8) DOI linkleri çalışıyor. (9) Acknowledgments (teşekkür) tam. (10) Çıkar çatışması + etik onay beyanları.

**Çıktı formatı:** düzeltme izlenir (track changes) + marjin not (rationale) + sorular (yazara). Ayrıca temiz versiyon. Yazarla 1-2 tur revizyon süreci normal.

Türkçe, TDK + APA/Chicago/MLA uluslararası standartlara uygun.

📝 Örnek Çıktı