Aşağıdaki kurum/yayın için stil kılavuzu (style guide) hazırla:
KURUM/YAYIN:
- Tip: [DERGİ / YAYINEVI / ÜNİVERSİTE / KURUM]
- Ad: [AD]
- Alan: [ALAN]
- Dil: [TR/EN]
- Tarz: [AKADEMİK / KURUMSAL / HALK]
MEVCUT KILAVUZ:
[AŞAĞIDAKİLERDEN BİRİ KAYNAK]
- APA 7 (Psikoloji, Eğitim)
- Chicago (Tarih, Sanat, Beşeri Bilim)
- MLA (Edebiyat)
- Vancouver / ICMJE (Tıp, Biyomedikal)
- IEEE (Mühendislik)
- Harvard (Genel)
- Turabian (Tez)
ÇIKTI — 10 KATEGORİLİ KILAVUZ:
**Kategori 1: Referans ve Atıf.** **Seçilen sistem:** APA 7 (örneğin). **Metin içinde atıf örnekleri:**
- Tek yazar: (Yılmaz, 2023) veya "Yılmaz (2023) göstermiştir ki..."
- İki yazar: (Yılmaz & Demir, 2023) / parantez dışı: "Yılmaz ve Demir (2023)"
- 3+ yazar: (Yılmaz ve ark., 2023) / "Yılmaz ve diğerleri (2023)" / İngilizce: "Yılmaz et al., 2023"
- Aynı atıf peş peşe: ardışık atıfta "ibid" veya "a.g.e." yerine tam atıf tekrar
- Kurumsal yazar: (Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı [TCSB], 2023) → (TCSB, 2023)
- Yıl yok: (Yılmaz, t.y.) / (Yılmaz, n.d.)
- Aynı yazar aynı yıl: (Yılmaz, 2023a), (Yılmaz, 2023b)
- Sayfa: (Yılmaz, 2023, s. 45) / (Yılmaz, 2023, pp. 45-50)
- Dolaylı: "Demir'e (2020) atıfla Yılmaz (2023, s. 45) belirtir ki..."
**Kaynakça örnekleri:**
- Makale: Yılmaz, A. B. (2023). Makale başlığı. *Dergi Adı*, 15(3), 45-67. https://doi.org/10.xxxx
- Kitap: Yılmaz, A. B. (2023). *Kitap başlığı: Alt başlık* (3. baskı). Yayınevi.
- Kitap bölümü: Yılmaz, A. B. (2023). Bölüm başlığı. In C. Editör (Ed.), *Kitap* (ss. 45-67). Yayınevi.
- Tez: Yılmaz, A. B. (2023). *Tez başlığı* [Doktora tezi, Üniversite Adı]. YÖK Tez Merkezi.
- Web: Yazar. (Yıl, Tarih). Başlık. *Site Adı*. URL
- Gazete: Yılmaz, A. (2023, 12 Mart). Başlık. *Hürriyet*. URL
- Blog: Yılmaz, A. (2023). Blog başlığı. *Medium*. URL
- Podcast: Yayıncı. (2023). Podcast adı [Ses kaydı]. *Platform*. URL
- Sosyal medya: [Username]. (2023, Tarih). Tweet/Post [Post]. Platform. URL
**Kategori 2: Sayı Yazımı.** **Tam sayı:** 1-10 yazı ("üç öğrenci"), 11+ rakam ("15 öğrenci"). İstisna: ölçüm, yaş, zaman, tarih, istatistik her zaman rakam ("3 kg", "5 yaşında", "3 saat", "3 Mart", "p = 0.03"). Cümle başı rakam yazı ("Yirmi öğrenci" — cümle başı). **Yüzde:** "%25" (Türkçe, yüzde işareti önde) veya "25%" (İngilizce, arkada) — kurum tercihi ama tutarlı. **Ondalık:** Türkçe virgül ("3,14"), İngilizce nokta ("3.14"). **Binler:** Türkçe nokta ("1.000.000"), İngilizce virgül ("1,000,000"). **Para:** "1.500 TL" (Türkçe), "$1,500" (İngilizce), "€1.500" (Avrupa). **Yüzyıl:** "20. yüzyıl" (Türkçe), "20th century" (İngilizce).
**Kategori 3: Tarih ve Zaman.** **Tarih:**
- Türkçe tercih: "12 Mart 2023" (gün ay yıl)
- Alternatif: "12.03.2023"
- Uluslararası: "2023-03-12" (ISO 8601)
- İngilizce ABD: "March 12, 2023"
- İngilizce UK: "12 March 2023"
**Saat:** "14:30" (24 saat, Türk kurum standart), "2:30 PM" (İngilizce 12 saat). **Dönem:** "Mart-Haziran 2023" vs "Mart-Haziran ayları". **Hafta gün:** "Pazartesi" (büyük Türkçe), "Monday" (İngilizce).
**Kategori 4: Kısaltmalar.** **Kurum/Kuruluş:** ilk kullanımda açık: "Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)" → sonra sadece "TÜBİTAK". **Akademik:** "YL" (yüksek lisans), "Doç. Dr.", "Prof. Dr.", "ABD" (anabilim dalı). **Latin:** "vb." (ve benzeri), "vs." (versus), "yy." (yüzyıl), "s." (sayfa), "ss." (sayfalar), "c." (cilt), "çev." (çeviren), "ed." (editör), "haz." (hazırlayan), "a.g.e." (aynı gösterilen eser) — akademik, bazı stil kabul etmez. **İngilizce:** e.g., i.e., et al., ibid., op. cit., cf., sic. Kısaltmalar listesi dokümanın başında veya ön sayfada.
**Kategori 5: Büyük/Küçük Harf.** **Özel ad:** "Türkiye", "İstanbul Üniversitesi", "Prof. Dr. Ayşe Yılmaz". **Unvan:** özel adla: "Prof. Dr. Yılmaz" büyük. Tek başına: "profesör" küçük. **Başlık stili:** Türkçe genellikle ilk kelime ve özel adlar büyük ("Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri"). İngilizce: Title Case (başlıkta tüm içerik kelimeler büyük — "Social Research Methods in the Humanities") veya Sentence case ("Social research methods in the humanities"). **Bölüm başlıkları:** hangi seçim yapılırsa tutarlı. **Rakam yazımı sonrası:** "III. Tartışma" (Roma rakamı sonrası büyük).
**Kategori 6: İmla ve Noktalama.** **Türkçe özgü:**
- de/-da bağlacı ayrı yazılır ("Ev**de**" ek, "Ali **de** geldi" bağlaç)
- -ki bağlacı ayrı ("kitap**ta**ki" ek, "çalışkan **ki** başarır" bağlaç)
- -mi/mi soru eki ayrı ("Gel**di** mi?", "İyi mi?")
- Özel ad ekler tire ("İstanbul'a", "Türkiye'nin")
**Noktalama:**
- Virgül: sıralama, özne yükleme ayırma, çağrı ("Arkadaşlar, dikkat edin.")
- Noktalı virgül: bağlaç görevinde ("Geldi; oturdu.")
- İki nokta: açıklama, liste ("Üç şey önemlidir: azim, disiplin, sabır.")
- Tire: parantez yerine ("— özellikle — bu konu")
- Kısa çizgi: birleşik kelime ("Türk-Yunan"), tarih-sayı aralığı ("1990-2023")
- Uzun çizgi (em dash): İngilizce vurgu ("it is—of course—true"), Türkçede az kullanımlı
- Tırnak: çift tırnak (" ") veya (« »)
**Kategori 7: Cinsiyet Duyarlı Dil.** **Türkçe:** eril/dişil yok, zaten nötr. Ancak: "adamlar" yerine "kişiler", "insanlar". **İngilizce:** "mankind" → "humankind", "chairman" → "chairperson/chair", "he/she" → "they" (tekil), "policeman" → "police officer". Cinsiyet yerine nötr. **LGBTİ+ dil:** saygılı terimler, kendi tanımlama tercihi (asked how they identify).
**Kategori 8: Tutarlılık Kontrol (Style Sheet).** **Terminoloji listesi:** alanla ilgili temel terimlerin tek seçimi — "bilişim" mi "teknoloji" mi, "sağlık çalışanları" mı "sağlık personeli" mi. Dergi/kurum için spesifik tercihler liste. **İsim yazım:** yazar adları + kurum adları + sık referans verilen kişiler — doğru yazımı liste ("Kemal Atatürk" değil "Mustafa Kemal Atatürk").
**Kategori 9: Görsel Elemanlar.** **Tablo başlık:** "Tablo 1. Başlık" (Türkçe), "Table 1. Title" (İngilizce). **Şekil başlık:** "Şekil 1. Başlık". **Kaynak:** tablonun/şeklin altında "Kaynak: Yılmaz, 2023". **Alt metin (alt text):** erişilebilirlik için şekillere açıklayıcı metin. **Grafik stili:** renk paleti (kurumsal renkler), font (okunabilir), resolution (300 DPI+ baskı).
**Kategori 10: Kurumsal Özel.** **Logo kullanımı:** beyaz alan etrafta minimum, renk varyantları. **Tüm dokümanlarda ortak:** header/footer, sayfa numarası, versiyon bilgisi, tarih. **E-posta imza:** standart format, kurum logo. **Kurum dışı iletişim:** resmi ton, kurumsal dil.
**Uygulama:** (1) Ana kılavuz dokümanı (20-40 sayfa) + hızlı referans kart (2 sayfa). (2) Yılda 1 güncelleme. (3) Tüm editör/copy editor eğitimi. (4) Yazar rehberi ayrı versiyonu. (5) Grammarly/benzeri otomatik kontrol kural setleri entegrasyon.
Türkçe, APA 7 / Chicago / MLA uluslararası stil standartlarına ve TDK imla kılavuzuna uygun.