Açık Bilim ve Preprint Yayıncılığı

💬 Prompt

Bu prompt Premium üyelere özel

Mesleğine özel 500+ profesyonel promptun tamamına erişmek için Premium'a geç. Aylık sadece 99₺.

Aşağıdaki akademisyen için açık bilim uygulamaları rehberi hazırla:

AKADEMİSYEN:
- Alan: [ALAN]
- Mevcut açık bilim: [YOK / AZ / AKTİF]

ÜRET:

1. AÇIK ERİŞİM (Open Access):
- Gold OA: dergide ücretsiz erişim (APC yazar öder)
- Green OA: self-archiving (preprint/postprint repositöride)
- Diamond OA: ücretsiz yayın + ücretsiz erişim (üniversite/dernek destekli)
- Hybrid: abonelik dergisinde OA seçeneği
- APC fonları: TÜBİTAK, üniversite kütüphane, proje bütçesi

2. PREPRINT:
- Ne: peer review öncesi paylaşılan makale taslağı
- Neden: hızlı paylaşım, geri bildirim, öncelik (priority)
- Nerede: arXiv (fizik/CS), bioRxiv (biyoloji), SSRN (sosyal), OSF Preprints (genel), medRxiv (tıp)
- DOI alır, citable
- Çoğu dergi kabul eder (Sherpa/Romeo kontrol)

3. AÇIK VERİ + MATERYAL:
- Araştırma verilerini paylaş (Zenodo, OSF, Figshare)
- Analiz kodunu paylaş (GitHub, OSF)
- Ölçek/aracı paylaş (appendix veya repositöri)
- FAIR ilkeleri

4. ÖN KAYIT (Pre-registration):
- Hipotez + yöntemi çalışma öncesinde kaydet (OSF, AsPredicted)
- p-hacking / HARKing önleme
- Registered Reports: dergi, yöntemi review eder, sonuç ne olursa olsun yayımlar

5. AÇIK HAKEM DEĞERLENDİRMESİ:
- Signed review: hakem ismini açıklar
- Published review: hakem raporu makaleyle birlikte yayımlanır
- Post-publication review: PubPeer

6. NEDEN AÇIK BİLİM:
- Bilimsel şeffaflık ve güvenilirlik
- Atıf avantajı (OA makaleler %20-50 daha fazla atıf)
- Fon kuruluşları istiyor (Horizon Europe: zorunlu OA)
- Toplumsal fayda

Türkçe/İngilizce, UNESCO Açık Bilim Tavsiye Kararı + Plan S'e uygun.

Kitap Editörlüğü (Edited Volume / Seri Editör)

#editor 💎

Yayın Etiği Yönetimi (COPE İlkeleri)

#etik

Dergi Editörlüğü (Editor-in-Chief / Associate Editor)

#editor

Akademik Yazı Redaksiyonu (Makale/Tez)

#yazim 💎

Predatory Journal Tespiti ve Kaçınma

#etik

Akademik Kitap / Kitap Bölümü Yazımı

#yazim 💎

Tüm Akademik Yazar & Editör promptlarını gör →